تأثير تبريزى ميرزا محسن تأثير تبريزى ، متخلص به « تأثير » از سخنوران شيعى ايران و از تبريزىهاى متولد شده در اصفهان است كه به سال 1060 ه ق . متولد شده است . خاندان او تبريزى الاصل بودند . اجداد وى را شاه عباس صفوى ( م 1038 ق ) از تبريز كوچانيد و در اصفهان مسكن داد . و ميرزا محسن در اين شهر به دنيا آمد ، وى با شاه سليمان صفوى ( م 1078 ق ) و شاه سلطان حسين ( م 1140 ) معاصر بود مدتى نيز حكومت يزد را در به عهده داشت . وى از طرف حكومت صفويه شغلهاى ديوانى داشته است و به سال 1120 هجرى از خدمت ديوانى كناره گرفت و با عزّت و احترام در خانه‌ى خود معتكف گشت . تأثير به سال 1129 ه ق . در اصفهان درگذشت و همانجا دفن شد . ديوان او شامل قصايد ، قطعات ، غزليات ، تركيب بندها ، مثنوىها و رباعىها مىباشد كه در حدود 16435 بيت شمرده‌اند . « 1 » مثنوىهاى او عبارتند از : « منهاج المعراج » ، « ميمنت در حسن آداب و كسب اخلاق » ، « دعوة العاشقين » ، « گلزار سعادت » و . . . تذكره نويسان او را به داشتن « آداب حميده و اخلاق پسنديده » ستوده‌اند و « سخنورى بزرگ منش و نيكو نهاد » دانسته‌اند . وى در علم سياق از سرآمدان عهد خويش و در اداره‌ى كارهاى ديوانى مهارتى فراوان داشت . وى با حزين لاهيجى معاصر و با او معاشر بوده است . « 2 » - * - جز غم نبود مائده‌ى خوان كربلا * جز خون نبود نعمت الوان كربلا افلاكيان هنوز به سر خاك مىكنند * زان گردها كه خاست ز ميدان كربلا پاى فرات آبله‌دار از حباب شد * در جستجوى سوخته جانان كربلا شد شمع‌وار ريشه كن از سوز تشنگى * نخلى كه سر كشيد ز بستان كربلا در قيد رشته همچو اسيران فتاده است * عقد گهر به ياد يتيمان كربلا دارد پيام از دل صد چاك مصطفى * هرگل كه سر زند ز گلستان كربلا از غم دگر نكرد كه چرخ پير راست * زان دم كه ديد داغ جوانان كربلا زان دم كه ديد تشنه لب آن نامور بماند * آب گهر گره به گلوى گهر بماند

--> ( 1 ) - آتشكده آذر ؛ ص 174 . لغت نامه دهخدا . ( 2 ) - دانشمندان آذربايجان ؛ ص 77 - 81 با تلخيص .